Şeker Ameliyatı (Metabolik Cerrahi)

Şeker hastalığı (diyabet); pankreasın yeterli insülin üretememesi ya da üretilen insülinin vücut tarafından etkili kullanılamaması sonucu kan şekerinin yükselmesiyle seyreden bir hastalıktır. Kontrolsüz seyrettiğinde damarlar, böbrekler, gözler ve sinirler üzerinde kalıcı hasara yol açabildiği için tedavinin geciktirilmemesi önem taşır.

Halk arasında şeker ameliyatı olarak bilinen metabolik cerrahi; tip 2 diyabette mide ve ince bağırsaklar üzerinde yapılan düzenlemelerle kan şekeri kontrolünü hedefleyen cerrahi tedavi yaklaşımıdır. Literatürde yalnızca kan şekeri üzerinde değil; hipertansiyon (yüksek tansiyon), kolesterol yüksekliği ve uyku apnesi gibi metabolik sorunlar üzerinde de olumlu etkileri bildirilmektedir.

Diyabetin iki ana tipi vardır: Tip 1'de pankreas insülini hiç ya da çok az üretir ve hastalık sıklıkla çocukluk döneminde başlar. Tip 2'de ise insülin üretilir; ancak hücreler insüline direnç gösterir. Bu ameliyat yalnızca tip 2 diyabet hastalarına uygulanır — tip 1'de kullanılabilecek insülin rezervi bulunmadığından cerrahiden fayda beklenmez.

Şeker ameliyatı; karında açılan birkaç küçük kesiden, laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılan, mide ve ince bağırsakları ilgilendiren bir operasyondur. Kapalı yöntem sayesinde kesiler küçük kalır, ağrı daha az olur ve hastalar erken dönemde hareketlenebilir.

Uygulanan yöntemlerin ortak ilkesi şudur: İnce bağırsağın son bölümü mideye yaklaştırılır ve gıdanın bu bölümle daha erken buluşması sağlanır. Böylece insülinle ilişkili bağırsak hormonları devreye girer, vücutta var olan insülin daha etkin kullanılmaya başlar ve kan şekeri düşme eğilimine girer.

Hangi tekniğin uygulanacağı — örneğin gastrik bypass (mide bypass) türevi bir yöntem — hastanın tetkik sonuçlarına, kilo durumuna ve eşlik eden hastalıklarına göre kurul değerlendirmesinde planlanır.