Anal Bölge Hastalıkları (Proktoloji)
Hemoroid (basur), anal fissür (makat çatlağı) ve perianal apse başta olmak üzere makat bölgesi hastalıklarında tanı ve lazer dahil güncel tedavi yöntemleri. Tüm görüşmeler mahremiyet esasıyla yürütülür.
Anal bölge hastalıkları nelerdir?
Proktoloji; makat (anal bölge) ve kalın bağırsağın son bölümünü ilgilendiren hastalıkların tanı ve tedavisiyle uğraşan genel cerrahi alanıdır. En sık görülen sorunlar hemoroid (basur), anal fissür (makat çatlağı), perianal apse (makat apsesi), anal fistül ve kıl dönmesidir.
Bu hastalıklar toplumda oldukça yaygın olmasına rağmen, utanma duygusu nedeniyle hekime başvuru çoğu zaman gecikir. Oysa şikayetler erken dönemde değerlendirildiğinde tedavi genellikle daha basit yöntemlerle mümkündür. Muayene kısa sürer; görüşmeler mahremiyet esasıyla, yalnızca gerekli değerlendirme yapılarak yürütülür.
Hangi şikayetlerde muayene gerekir?
Aşağıdaki belirtiler farklı hastalıklara işaret edebilir; hangisinin söz konusu olduğunu muayene netleştirir.
Makattan kan gelmesi
En sık neden hemoroid olmakla birlikte, kanamanın kaynağının muayeneyle netleştirilmesi ve diğer nedenlerin dışlanması gerekir.
Tuvalet sırasında veya sonrasında ağrı
Özellikle tuvalet sonrası saatlerce süren yanma tarzındaki ağrı, anal fissürü (makat çatlağını) düşündürür.
Makatta şişlik veya ele gelen kitle
Ani gelişen ağrılı şişlik; pıhtılaşmış (tromboze) hemoroid ya da apse belirtisi olabilir, kısa sürede değerlendirilmelidir.
Akıntı, ıslaklık ve kaşıntı
Anal fistül ve bazı cilt sorunlarında görülür; kaynağı muayenede ayırt edilir.
Ateşle birlikte zonklayıcı ağrı
Perianal apseyi (makat apsesini) düşündürür; apse, tedavisi geciktirilmemesi gereken bir durumdur.
Hemoroid (basur) nasıl tedavi ediliyor?
Tedavi, hastalığın evresine göre basamaklı ilerler; hangi yöntemin uygun olduğunu muayene bulguları belirler.
Erken evrede: ameliyatsız yaklaşım
Beslenmenin düzenlenmesi, lif ve sıvı alımının artırılması, tuvalet alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve ilaç tedavileri erken evre hastaların çoğunda şikayetleri geriletir. Uygun hastalarda bant ligasyonu (lastikle bağlama) ve skleroterapi gibi ameliyathane gerektirmeyen yöntemler de değerlendirilir.
İleri evrede: cerrahi ve lazer
Dışarı çıkan ve elle itilmesi gereken ya da sürekli dışarıda kalan hemoroid memelerinde cerrahi tedavi gündeme gelir. Klasik hemoroidektominin yanında, uygun hastalarda lazer hemoroidoplasti gibi kesisiz yöntemler uygulanabilir. Hangi tekniğin seçileceği; evreye, memelerin sayısına ve muayene bulgularına göre belirlenir.
Anal fissür ve perianal apse nasıl tedavi ediliyor?
İki hastalık da sık karıştırılır; ancak nedenleri ve tedavi yolları birbirinden farklıdır.
Anal fissür (makat çatlağı)
Makat kanalındaki küçük bir yırtıktır; en belirgin şikayet tuvalet sonrası uzun süren yanma tarzında ağrıdır. Yeni gelişen fissürlerin önemli bir kısmı dışkı yumuşatıcılar, bölgesel kremler ve sıcak oturma banyolarıyla iyileşebilir. Kronikleşen ve tekrarlayan fissürlerde ise iç kas halkasının kontrollü gevşetilmesine dayanan cerrahi seçenekler değerlendirilir; karar muayenede verilir.
Perianal apse (makat apsesi)
Makat çevresindeki bezlerin iltihaplanmasıyla oluşan, ağrılı ve çoğu zaman ateşin eşlik ettiği bir enfeksiyondur. Antibiyotik tek başına çoğu zaman yeterli olmaz; temel tedavi apsenin boşaltılması (drenaj) işlemidir. Apse geçiren hastaların bir bölümünde zamanla anal fistül gelişebileceği için drenaj sonrası takip önemlidir.
Anal fistül (makat fistülü) ve kıl dönmesi (pilonidal sinüs) de bu bölgenin sık görülen hastalıklarındandır. Fistül kendiliğinden kapanma eğilimi göstermez; tedavisi cerrahidir ve yöntem, fistülün seyrine göre planlanır. Kıl dönmesinde ise açık cerrahiden kesisiz yaklaşımlara uzanan farklı seçenekler bulunur. Her iki hastalıkta da doğru yöntem muayene ile belirlenir.
Lazerle tedavi kimlere uygun?
Lazer; hemoroid başta olmak üzere bazı anal bölge hastalıklarında kesi yapılmadan uygulanan güncel bir tedavi seçeneğidir. Uygun hastalarda ameliyat sonrası ağrının daha az olması ve günlük yaşama dönüşün hızlanması hedeflenir; literatürde bu yönde sonuçlar bildirilmektedir.
Bununla birlikte lazer her hasta ve her evre için uygun değildir; ileri evre hastalıkta klasik cerrahi daha doğru seçenek olabilir. Yöntemin size uygun olup olmadığı, muayene bulgularına göre birlikte değerlendirilir. Samsun'da anal bölge şikayetleriniz için muayene randevusu oluşturabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Muayenede mahremiyet nasıl sağlanıyor?
Tüm görüşmeler mahremiyet esasıyla yürütülür; muayene kısa sürer ve yalnızca gerekli değerlendirme yapılır. Şikayetinizi çekinmeden anlatmanız, doğru tanı için en önemli adımdır.
Makattan kan gelmesi her zaman basur mudur?
Hayır. En sık neden hemoroid olsa da kanamanın başka nedenleri de olabilir; kaynağın muayeneyle netleştirilmesi gerekir. Özellikle kanama ilk kez oluyorsa veya devam ediyorsa değerlendirme ertelenmemelidir.
Hemoroid kendiliğinden geçer mi?
Hafif ataklar beslenme ve yaşam düzenlemesiyle gerileyebilir. Ancak tekrarlayan ya da ilerleyen şikayetlerde evrenin belirlenmesi ve uygun tedavinin planlanması için muayene gerekir.
Lazerle tedavinin klasik ameliyattan farkı nedir?
Lazer uygulamalarında kesi yapılmadan çalışılır; uygun hastalarda ağrının daha az olması ve günlük yaşama dönüşün hızlanması hedeflenir. Ancak her evre için uygun değildir; yöntem kararını muayene bulguları belirler.
Tedaviden sonra işe dönüş ne zaman olur?
Uygulanan yönteme göre değişir: ameliyatsız yöntemlerde genellikle aynı gün ya da kısa sürede günlük yaşama dönülebilirken, cerrahi sonrasında bu süre uzayabilir. Kişiye özel planlama muayenede yapılır.
Muayeneye gelirken özel bir hazırlık gerekir mi?
Çoğu muayene için özel bir hazırlık gerekmez; değerlendirme muayene odasında kısa sürede tamamlanır. İleri bir inceleme gerekirse nasıl hazırlanacağınız konusunda ayrıca bilgilendirilirsiniz.
Bu içerik Doç. Dr. Kadir Yıldırım tarafından hazırlanmış ve gözden geçirilmiştir. Son güncelleme:
Bu sayfadaki içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize danışınız.
Size uygun tedaviyi birlikte değerlendirelim
Muayene randevusu için arayın ya da WhatsApp üzerinden yazın.